شرکت Intel در حال آماده سازی یکی از جاه طلبانه ترین نسل های پردازنده دسکتاپ خود با نام Nova Lake-S است؛ سری که طبق گزارش های منتشر شده قرار است در نیمه دوم سال 2026 معرفی شود و رقابت مستقیمی با محصولات رده بالای AMD، به ویژه مدل های مجهز به 3D V-Cache، داشته باشد. این نسل می تواند بازار پردازنده دسکتاپ اینتل را وارد مرحله ای جدید کند و روی قیمت پردازنده اینتل در رده های بالا نیز تاثیر بگذارد.
پس از بازخوردهای نه چندان هیجان انگیز پیرامون نسل Arrow Lake-S، اینتل ظاهرا تصمیم گرفته با Nova Lake بازطراحی عمیقی در ساختار معماری، طراحی چیپلت و سیستم کش انجام دهد؛ تغییری که می تواند موقعیت Team Blue را در بازار CPU دسکتاپ، مخصوصا در مقایسه پردازنده اینتل و AMD، متحول کند.
تغییر بزرگ در معماری: طراحی دو Compute Tile و کش bLLC
مهم ترین تحول در Nova Lake-S استفاده از طراحی دوگانه Compute Tile است. در این معماری، دو واحد پردازشی مجزا هر کدام شامل هسته های Performance و Efficient خواهند بود و هسته های کم مصرف LP-E به یک SoC Tile جداگانه منتقل می شوند. این ساختار جدید می تواند در بهینه سازی مصرف برق CPU و افزایش عملکرد چند رشته ای نقش مهمی ایفا کند.
اینتل همچنین فناوری جدیدی به نام bLLC یا Big Last-Level Cache را معرفی می کند که پاسخ مستقیم به فناوری 3D V-Cache شرکت AMD محسوب می شود. برخلاف راهکار AMD که کش سه بعدی را روی یک CCD قرار می دهد، bLLC در هر دو Compute Tile پیاده سازی می شود؛ این موضوع باعث چیدمان کش متقارن، کاهش تاخیر دسترسی به حافظه و بهبود عملکرد در بازی های سنگین و نرم افزارهای رندرینگ می شود.
مشخصات احتمالی مدل های Nova Lake-S
در ادامه می توانید پیکربندی های احتمالی پردازنده های Nova Lake-S را مشاهده کنید. این جدول بر اساس اطلاعات فاش شده، ترکیب هسته های Performance و Efficient، تعداد هسته های کم مصرف LP-E و توان پایه هر مدل را نشان می دهد تا دید بهتری نسبت به جایگاه هر SKU در خانواده پردازنده های دسکتاپ اینتل داشته باشید.
| مدل | هسته های P | هسته های E | هسته های LP-E | توان پایه (PL1) |
|---|---|---|---|---|
| Core Ultra 9 | 16 | 32 | 4 | 150W |
| Core Ultra 7 | 14 | 24 | 4 | 150W |
| Core Ultra 5 (بالا) | 8 | 16 | 4 | 125W |
| Core Ultra 5 (میانی) | 8 | 12 | 4 | 125W |
| Core Ultra 5 (پایه) | 6 | 8 | 4 | 125W |
| Core Ultra 3 | 4 | 8 | 4 | 65W |
| Core Ultra 3 (پایه) | 4 | 4 | 4 | 65W |
مقایسه Nova Lake-S با Arrow Lake-S
در جدول زیر می توانید مهم ترین تفاوت های Nova Lake-S و Arrow Lake-S را از نظر تعداد هسته، حافظه کش، سوکت، توان مصرفی و زمان عرضه مشاهده کنید. این مقایسه دید واضح تری از میزان پیشرفت نسل جدید پردازنده های دسکتاپ اینتل ارائه می دهد.
| ویژگی | Nova Lake-S | Arrow Lake-S |
|---|---|---|
| حداکثر تعداد هسته | 52 | 24 |
| حداکثر تعداد رشته | 52 | 24 |
| حداکثر حافظه کش (L2+L3) | 160 تا 320 مگابایت | 76 مگابایت |
| کش bLLC | تا 288 مگابایت | ندارد |
| سوکت | LGA 1954 | LGA 1851 |
| PCIe 5.0 | تا 36 لاین | تا 24 لاین |
| حداکثر توان مصرفی | تا 700 وات (مدل دو Compute Tile) | حدود 400 وات |
| زمان عرضه | نیمه دوم 2026 | نیمه اول 2026 |
مصرف برق؛ عدد 700 وات واقعیت دارد؟
یکی از بحث برانگیزترین بخش های گزارش ها، مصرف انرژی نسخه های دو Compute Tile است که در برخی افشاگری ها تا 700 وات ذکر شده است. البته این عدد مربوط به شرایط بدون محدودیت توان یا Unlocked PL3 است. این مدل ها بیشتر برای بازار HEDT و ورک استیشن های حرفه ای طراحی شده اند و برای کارهایی مانند رندر سه بعدی، شبیه سازی سنگین و پردازش داده های حجیم مناسب هستند.
طبق تحلیل های منتشر شده در Tom’s Hardware، افزایش توان مصرفی به اینتل اجازه می دهد فرکانس های بالاتر و عملکرد پایدارتر در بارهای کاری سنگین ارائه دهد، اما در مقابل نیاز به سیستم خنک کننده حرفه ای و پاور قدرتمند خواهد داشت. نسخه های گیمینگ و مصرف عمومی احتمالا توان مصرفی منطقی تری خواهند داشت و برای اسمبل سیستم گیمینگ رده بالا مناسب تر خواهند بود.
سوکت جدید LGA 1954 و مادربردهای سری 900
در جدول زیر می توانید تفاوت های اصلی چیپست های سری 900 اینتل را مشاهده کنید. این چیپست ها برای پلتفرم LGA 1954 طراحی شده اند و هر کدام امکانات متفاوتی در زمینه لاین های PCIe، قابلیت های اورکلاک، پشتیبانی از حافظه و کاربرد هدف ارائه می دهند.
| چیپست | کل لاین PCIe | PCIe 5.0 از PCH | PCIe 4.0 از PCH | اورکلاک CPU | اورکلاک رم | پشتیبانی ECC | کاربرد هدف |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Z990 | 48 | 12 | 12 | دارد | دارد | ندارد | گیمینگ حرفه ای |
| W980 | 48 | 12 | 12 | ندارد | دارد | دارد | ورک استیشن |
| Q970 | 44 | 8 | 12 | ندارد | ندارد | ندارد | تجاری / سازمانی |
| Z970 | 34 | 0 | 14 | دارد | دارد | ندارد | گیمینگ میان رده |
| B960 | 34 | 0 | 14 | ندارد | دارد | ندارد | کاربری عمومی |
جهش در بخش هوش مصنوعی: NPU6
یکی از مهم ترین ارتقاهای Nova Lake-S مربوط به بخش پردازش هوش مصنوعی است. اینتل در این نسل از واحد پردازش عصبی نسل ششم یا NPU6 استفاده می کند که طبق گزارش ها می تواند تا 74 TOPS توان پردازشی در بارهای AI ارائه دهد؛ عددی که گفته می شود حدود 5.6 برابر سریع تر از نسل Arrow Lake خواهد بود. چنین جهشی نشان می دهد اینتل تمرکز ویژه ای بر کاربردهای هوش مصنوعی در سطح دسکتاپ دارد.
افزایش توان NPU به این معناست که بسیاری از پردازش های مبتنی بر AI مانند حذف نویز هوشمند در تماس های تصویری، تولید تصویر با مدل های مولد، ویرایش خودکار ویدیو، پردازش تصویر، بهینه سازی گیم پلی و حتی اجرای مدل های زبانی کوچک به صورت محلی، می توانند بدون فشار مستقیم بر CPU یا GPU انجام شوند. این موضوع علاوه بر افزایش کارایی، مصرف انرژی را نیز در سناریوهای هوش مصنوعی بهینه تر می کند.
در شرایطی که ویندوز و نرم افزارهای حرفه ای روز به روز بیشتر به قابلیت های AI متکی می شوند، وجود NPU قدرتمند می تواند Nova Lake-S را به گزینه ای مناسب برای کاربران حرفه ای، تولیدکنندگان محتوا و حتی توسعه دهندگان نرم افزارهای هوش مصنوعی تبدیل کند.
گرافیک مجتمع Xe3P؛ یک iGPU جدی تر از قبل
در بخش گرافیک مجتمع نیز Nova Lake-S با ارتقای قابل توجهی همراه خواهد بود. اینتل در این نسل از معماری Xe3P استفاده می کند که نسخه تکامل یافته Xe3 به شمار می رود. برخی گزارش ها حاکی از آن است که عملکرد این iGPU می تواند تا 25 درصد سریع تر از نسل قبلی باشد؛ موضوعی که برای کاربران بدون کارت گرافیک مجزا اهمیت زیادی دارد.
Xe3P نه تنها در اجرای بازی های سبک و عناوین آنلاین عملکرد بهتری ارائه می دهد، بلکه در پردازش های گرافیکی روزمره مانند تدوین ویدیو، شتاب دهی سخت افزاری در نرم افزارهای طراحی و پخش محتوای 4K و 8K نیز بهبود یافته است. همچنین گفته می شود اینتل ترکیبی از Xe3P برای پردازش گرافیکی و معماری Xe4 برای خروجی تصویر و پردازش رسانه در نظر گرفته است؛ اقدامی که می تواند کیفیت خروجی تصویر، رمزگشایی و رمزگذاری ویدیو و مصرف انرژی را بهینه تر کند.
اگر این ادعاها در تست های عملی تایید شوند، Nova Lake-S می تواند حتی بدون GPU مجزا نیز تجربه کاربری قابل قبولی در بسیاری از سناریوها ارائه دهد و فاصله گرافیک مجتمع اینتل با رقبای AMD را کاهش دهد.
زمان عرضه؛ Computex یا تاخیر تا 2027؟
طبق برنامه های فعلی، معرفی رسمی Nova Lake-S برای نیمه دوم سال 2026 پیش بینی شده است و بسیاری انتظار دارند رونمایی اولیه در رویداد Computex انجام شود. این بازه زمانی از نظر استراتژیک اهمیت زیادی دارد، زیرا اینتل باید قبل از تثبیت نسل بعدی پردازنده های AMD وارد میدان رقابت شود.
با این حال برخی تحلیلگران نسبت به پایبندی به این جدول زمانی تردید دارند. گفته می شود Nova Lake از ترکیب فرآیند ساخت 18A داخلی اینتل و نود پیشرفته N2 شرکت TSMC برای بخش های مختلف استفاده خواهد کرد. چنین رویکردی اگرچه می تواند به بهبود عملکرد و بهره وری منجر شود، اما ریسک تامین و محدودیت تولید را نیز افزایش می دهد. علاوه بر این، فشار تقاضا در بخش پردازنده های سرور و دیتاسنتر ممکن است اولویت تولید را به سمت محصولات سازمانی سوق دهد.
در صورت بروز تاخیر در تولید انبوه، احتمال دارد عرضه Nova Lake-S به سال 2027 موکول شود. در این سناریو، اینتل باید با یک نسل رفرش یا بهینه سازی شده از Arrow Lake فاصله زمانی را پوشش دهد. بنابراین بازه زمانی معرفی Nova Lake-S یکی از عوامل تعیین کننده در موفقیت این معماری خواهد بود.
Nova Lake-S و آینده سیستم های گیمینگ؛ ارتقای هوشمندانه یا انتظار برای نسل بعد؟
Nova Lake-S بدون تردید یکی از پرریسک ترین و در عین حال جاه طلبانه ترین پروژه های پردازنده دسکتاپ اینتل در سال های اخیر است. افزایش چشمگیر تعداد هسته ها، طراحی دو Compute Tile، استفاده از کش bLLC، معرفی سوکت LGA 1954، چیپست سری 900 اینتل و تمرکز ویژه بر هوش مصنوعی نشان می دهد اینتل قصد دارد دوباره استانداردهای عملکرد در سیستم های گیمینگ و ورک استیشن را جابه جا کند.
برای کاربران حرفه ای و علاقه مندان به اسمبل سیستم گیمینگ رده بالا، Nova Lake-S می تواند گزینه ای قدرتمند در نسل آینده باشد؛ اما این موضوع به معنای بی ارزش شدن نسل های فعلی نیست. پردازنده های موجود همچنان پاسخگوی نیاز اکثر گیمرها و تولیدکنندگان محتوا هستند و فاصله زمانی تا عرضه رسمی Nova Lake-S نیز قابل توجه است.
اگر این معماری در تست های عملکرد گیمینگ، رندرینگ و پردازش های چند رشته ای مطابق وعده ها ظاهر شود، Nova Lake می تواند یکی از تاثیرگذارترین پردازنده های دسکتاپ 2026 باشد. در غیر این صورت، مصرف برق بالا و چالش های احتمالی تولید ممکن است مسیر آن را پیچیده کند. در هر صورت، نیمه دوم 2026 می تواند نقطه عطفی در بازار CPU دسکتاپ و مسیر آینده سیستم های گیمینگ حرفه ای باشد.
منبع : WCCFTECH